Een terugblik op zonnige momenten.

Rond de jaarwisseling, als het snel donker en vaak grijs en regenachtig is, is het een goed moment om even terug te kijken op zonnigere perioden.

Het afgelopen jaar waren er zeker momenten waarop René plezier heeft gehad. In hoeverre hij zelf hieraan een goede herinnering heeft is natuurlijk gissen. Het plezier van hem is voor ons hartverwarmend en ik kijk er graag nog eens op terug.

JANUARI. Na hele lange tijd heeft René weer een vakantie in de sneeuw met ons doorgebracht. We laten hem natuurlijk niet meer skiën, maar een bergje opzoeken en hem er af laten sleeën, dat staat wel op het programma. Verder hebben we veel gewandeld en natuurlijk heel veel sneeuwballen gegooid. Hij heeft er van genoten.

Een 'doorgewinterde' sneeuwvakantie-ganger

MAART.  René viert zijn 35e verjaardag. Voor hem is het een dag met pakjes uitpakken waar zijn naam op staat. Dat hij weer een jaartje erbij heeft, zegt hem niets.

Mister "Big smile"

MEI. René ’s voorliefde voor vliegtuigen lijkt een beetje bekoeld. Tegenwoordig reageert hij steeds vaker op motors, die hij soms lang nakijkt. Gelukkig heeft René een oom die motor rijdt.
Oom Jan kwam op een mooie zomerdag naar Sint Joost gereden.
Hij heeft een reservehelm bij zich voor René.
René heeft al snel in de gaten wat er gebeuren gaat en hij wordt al een beetje ongeduldig, de motor staat op de standaard en hij wil er al op gaan zitten voordat oom Jan er op zit. We moeten hem even afremmen.
Al gauw zitten de twee mannen op de motor met de geruststelling dat het niet harder dan 50 km per uur zal gaan. Wim en ik rijden er in de auto achteraan. Na de eerste kilometers zien we René heel relaxt achterop zitten…met losse handen.

Zélf op een echte motor.

MEI. Samen met een klein groepje andere cliënten bezoekt René de sportdag in Glanerbroek in Geleen. Hij voetbalt mee in de zaal en heeft direct door dat de bal in de goal moet. Met zijn medespelers, die ook wel eens de bal toegespeeld willen krijgen, houdt hij geen rekening. Jammer, niet geschikt voor teamsport. Dan maar sjoelen, op de hometrainer of een ander spel dat individuele vaardigheden vereist. Het lunchpakket smaakt hem goed.

Aandacht voor alles wat er rondom hem gebeurt.

JUNI. Soms zijn dingen heel vanzelfsprekend voor ons en realiseren we ons niet dat er dingen in het leven van René helemaal niet voorkomen.
Hoewel we van dieren houden, hebben we zelf geen huisdier, geen kat of hond. Voor René is het uitlaten van een hond dan ook een speciale gebeurtenis, als hij met Pelle, de hond van vrijwilligster Petra, een wandeling mag maken. Pelle is een goede lobbes en schrikt niet als René geluid maakt.
Het is komisch om René met Pelle te zien, hij laat niet Pelle uit maar het lijkt er op dat Pelle hem uitlaat!
René gaat waar Pelle gaat en heeft niet in de gaten dat hij met de lijn in de hand het voor het zeggen heeft.
Ook als Pelle een hoopje maakt, staat René er met grote ogen bij te kijken.

Wij genieten van de ervaring die René op zijn onbevangen manier opdoet.

Waar Pelle gaat, daar gaat René

JULI. Onze boerentuin is een lusthof voor kleine vogeltjes en knaagdiertjes.
Soms komt er ook een grotere vogel op bezoek zoals een Vlaamse gaai of een specht. Naar gelang het seizoen is er ook het een en ander te plukken in de tuin, zoals pruimen, aardbeien, zwarte bessen of later in de zomer, lekker dikke bramen.
Deze oogst aan fruit laten we hangen tot René thuis is. Met een bakje in de hand loopt hij naar de fruitbuit en begint vol enthousiasme te plukken, in de wetenschap dat hij het bakje fruit dadelijk leeg mag eten.

Lekker dikke aardbeien.

AUGUSTUS. Sinds de aanschaf van de sportsteppen in 2005 heeft René op de woensdagmiddag een geweldige lichaamsbeweging.
Ik heb lang gezocht, ook op internet, wat voor hem geschikt zou zijn.
Fietsen, zowel solo als op de tandem, doen we al zolang hij kan fietsen.
Rolschaatsen is ook wel energieverslindend, maar omdat het moeilijk is René te instrueren en de valpartijen daardoor niet van de lucht zouden zijn, heb ik hier ook niet voor gekozen. Skeeleren of wielrennen, nee daar zat allemaal te veel vaart in en goed remmen kan René ook niet. Op de fiets remt hij vaak met de voeten op de grond.
Dan zie ik de sportsteppen en dat is voor René het ei van Columbus.
Je moet er harder op werken als op een fiets, dus je verbruikt meer energie. Vallen is er nauwelijks bij. Je kunt een flinke vaart ontwikkelen. Maar je staat zó stil, kortom er werden twee steppen aangeschaft.  Sindsdien worden alle bospaadjes en landweggetjes in en rondom onze woonplaats Echt bereden door René, meestal in gezelschap van zijn broer Casper.

Even pauze om de dorst te lessen.

SEPTEMBER. Later in het seizoen raapt René meermaals walnoten. Hij knettert de noten in de tinnen emmer. Dat geluid lijkt tot hem door te dringen en we zien hem “luisteren”.

De walnoten maken geluid.

SEPTEMBER.  René vindt het ook leuk om brieven naar de brievenbus te brengen. Natuurlijk mag hij zijn eigen boek ook op de post gaan doen.

Op weg naar de brievenbus.

OKTOBER. Op de Oktoberkermis in Echt worstelt hij met een grote suikerspin. Aanvankelijk weet hij niet wat hij er mee moet doen, dan krijgt hij door dat het iets eetbaars is en neemt hij een grote “zoete” hap.

Dat is even vechten met de suikerspin.

Dit zijn een paar activiteiten in het leven van René, die in 2012 voor hem hoogtepunten waren.

DECEMBER. Maar het was niet een en al vrolijkheid. Er is ook nog iets droevigs in zijn (en ons) leven gebeurd. De opa van René is overleden, onze vader en schoonvader.

Daarbij komt extra droefheid om de hoek kijken als we aan René denken.

Iedere veertien dagen is René bij opa op bezoek geweest in het verzorgingstehuis. Opa steekt bij binnenkomst altijd zijn hand uit naar René en René beantwoordt die handdruk. Vaste prik. Opa bewaart ook altijd een puddinkje voor René en bij het weggaan wordt er uitgebreid gezwaaid.

Al die kleine rituelen… het is aan hem niet in woorden uit te leggen dat daar nu een einde aan is gekomen.

We denken het op te lossen door René mee te nemen naar het laatste afscheid van opa bij de uitvaartonderneming. René geniet zichtbaar van de aanwezigheid van familie, neven en nichten.

Als we hem meenemen in de ruimte waar opa opgebaard ligt, loopt hij met een grote glimlach op zijn gezicht en… een uitgestoken hand op opa af, maar blijft dan verbouwereerd staan. Hij kijkt een beetje beteuterd, laat zijn blik van hoofd tot voeteneinde over het lichaam gaan en draait zich dan abrupt om en loopt de ruimte weer uit.

Mijn hart wordt letterlijk samengeknepen als ik hem hierbij observeer. Hij leert het op de “harde” manier.

In de weken erna hebben we de indruk dat hij het begrepen heeft.

Gingen we na afloop van een bezoek aan opa en oma (van de Volkswagen) altijd naar deze opa (van de fiets) dan wees René met zijn wijsvinger nadrukkelijk op het woordje “opa”, zijn manier om de vraag te stellen of we er op bezoek gaan. Dit doet hij nu niet meer.